Euro zbret në 90,64 lekë: kursi bie, fatura rëndon mbi eksportuesit dhe familjet

Euro po humbet terren dhe bashkë me të po tkurret vlera në lekë e të ardhurave të mijëra familjeve dhe bizneseve. Më 22 tetor, monedha europiane zbriti në 90,64 lekë, duke e afruar edhe më shumë pragun e 90 lekëve.

Për dikë që këmben 1.000 euro, ndryshimi është i prekshëm: me këtë kurs merr 90.640 lekë. Për eksportuesit që paguajnë rrogat, energjinë dhe furnitorët në monedhën vendase, çdo ulje tjetër ushtron presion mbi fitimin. Për familjet që mbështeten te remitancat, do të thotë më pak lekë nga e njëjta shumë e dërguar prej të afërmve.

Parashikimet mbetën larg realitetit

Në draftbuxhetin për vitin 2024, Ministria e Financave parashikonte një kurs mesatar prej 109,5 lekësh për euro për vitin 2026. Niveli i 22 tetorit është afro 19 lekë më poshtë.

Hendeku tregon sa shumë ka ndryshuar tregu nga pritshmëritë mbi të cilat janë ndërtuar plane financiare. Bizneset me kontrata afatgjata në euro përballen me një realitet më të vështirë: të ardhurat këmbehen me më pak lekë, ndërsa detyrimet vendase nuk ulen automatikisht.

Valuta hyn, euro dobësohet

Flukset nga turizmi dhe investimet e huaja janë ndër faktorët që shtojnë ofertën e valutës në treg. Ndërkohë, orientimi i një pjese të kreditimit dhe transaksioneve drejt lekut mund të kufizojë kërkesën për euro.

Rezultati është një presion i vazhdueshëm mbi monedhën europiane. Megjithatë, pesha e secilit faktor kërkon analizë: as flukset informale dhe as ndryshimet në besimin e publikut nuk mund të maten thjesht nga drejtimi i kursit.

Blerjet e Bankës së Shqipërisë nuk e kanë përmbysur prirjen

Sipas të dhënave të paraqitura, Banka e Shqipërisë bleu 663,6 milionë euro gjatë gjashtëmujorit të parë, prej të cilave 524 milionë në tremujorin e dytë.

Pavarësisht këtyre blerjeve, euro ka vijuar të dobësohet. Por banka qendrore vepron në një regjim të lirë të kursit të këmbimit; ndërhyrjet nuk përbëjnë garanci për mbrojtjen e një niveli të caktuar.

Kush e paguan rënien dhe kush përfiton

Eksportuesit janë ndër më të ekspozuarit, veçanërisht kur kanë të ardhura në euro dhe shpenzime në lekë. Presioni prek edhe familjet me paga ose remitanca në valutë dhe kursyesit që synojnë t’i përdorin eurot për shpenzime në monedhën vendase.

Në anën tjetër, forcimi i lekut mund të lehtësojë kostot e importeve dhe këstet e kredive në euro për huamarrësit me të ardhura në lekë. Për konsumatorët, përfitimi varet nga sa ulja e kostove përcillet në çmimet e shitjes.

Pragu i 90 lekëve, ankthi i radhës

Askush nuk mund të garantojë se ku do të ndalet kursi. Për bizneset dhe familjet e ekspozuara ndaj euros, pasiguria e vështirëson edhe më shumë planifikimin.

Leku i fortë ka përfituesit e vet. Por pas çdo rekordi të ri të euros qëndron edhe një faturë që dikush duhet ta përballojë.